Cyswllt i’r adroddiad: Cymraeg         English

Mae’r flwyddyn hon yn nodi cerrig milltir sylweddol yng ngwentethau Cymru tuag at ddyfodol mwy cynaliadwy a chyfiawn. Mae’n ddeg mlynedd ers i Ddeddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol (Cymru) 2015 ddod i rym, darn o ddeddfwriaeth sy’n arwain y byd a sy’n dal i ddylanwadu ar sut rydym yn mesur ac yn gwella lles cenedlaethol.

Mae adroddiad Llesiant Cymru 2025 yn adeiladu ar y sylfaen hon, gan ddarparu trosolwg cynhwysfawr o’r cynnydd tuag at y saith nod llesiant. Mae’r adroddiad yn uno’r dystiolaeth ddiweddaraf ar draws amrywiaeth eang o bynciau, o iechyd ac addysg i’r amgylchedd a’r economi, gan ein helpu i ddeall lle rydym yn gwneud cynnydd a ble mae angen mwy o ymdrech.

Beth sydd newydd eleni?

Rydym wedi gwneud newidiadau i fformat yr adroddiad er mwyn ei wneud yn fwy cryno ac yn hygyrch, yn seiliedig ar adborth gan ddarllenwyr a data defnydd. Rydym hefyd wedi ehangu’r cwmpas mewn rhai meysydd, gan gynnwys adrodd am yr dangosydd cenedlaethol cyfiawnder am y tro cyntaf, a ychwanegwyd at set y dangosyddion yn 2021.

Yn edrych ymlaen, mae Gweinidogion Cymru wedi cytuno y dylid adolygu’r dangosyddion lles cenedlaethol unwaith bob cyfnod Senedd. Mae hyn yn golygu ein bod yn disgwyl dechrau adolygiad ar ôl etholiad nesaf y Senedd yn 2026. Gobeithiwn y byddwch yn cymryd rhan wrth siapio cam nesaf y gwaith pwysig hwn.

Pan mae ein hymchwil ar ddeuawd Deddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol, mae’r adroddiad hwn yn cynnig cyfle prydlon i gymryd stoc, gan ddathlu cynnydd, cydnabod heriau, a diweddaru ein hymrwymiad i wella bywydau cenedlaethau presennol a’r dyfodol yng Nghymru.

Mae’r canfyddiadau allweddol yn cynnwys:

• Mae perfformiad economaidd wedi bod yn gymysg, gyda rhai arwyddion o adferiad ond heriau’n parhau mewn sectorau cyflog is
• Mae tlodi incwm wedi gostwng dros yr hirdymor, ac mae plant yn parhau i fod yn fwy tebygol o gael eu heffeithio
• Mae lefelau cymwysterau yn codi. Mae mwy o bobl ifanc yn cymryd rhan mewn addysg, cyflogaeth neu hyfforddiant
• Mae ansawdd aer a dŵr wedi gwella, ond mae bioamrywiaeth a’r defnydd o adnoddau yn parhau i gyflwyno heriau
• Mae canlyniadau iechyd yn gymysg, gyda disgwyliad oes iach yn gostwng ac anghydraddoldebau parhaus
• Mae’r bwlch cyflog rhwng y rhywiau wedi lleihau, er bod gwahaniaethau eraill (fel y rhai sy’n gysylltiedig ag ethnigrwydd ac anabledd) heb newid
• Mae lefelau gwirfoddoli wedi cynyddu, ond mae digartrefedd a phryder y cyhoedd am droseddu hefyd wedi cynyddu
• Mae ymgysylltiad oedolion â’r celfyddydau a diwylliant yn parhau i fod yn sefydlog, tra bod cyfranogiad ymhlith plant wedi gostwng
• Mae allyriadau nwyon tŷ gwydr yn parhau i ostwng, er bod ôl troed ecolegol Cymru yn parhau i fod yn anghynaliadwy
• Cynnydd ar gerrig milltir cenedlaethol

Cynnydd ar garreg filltir genedlaethol

Mae’r adroddiad hefyd yn olrhain cynnydd tuag at y cerrig milltir cenedlaethol. O’r 20 asesiad a wnaed ar draws y 17 garreg filltir, roedd hanner wedi gwella ers 2015.

Fodd bynnag, bydd angen cyflymu’r newid mewn rhai meysydd i gyrraedd targedau 2050.